Daýhanbank: Türkmenistanyň Maliýe Landşaftynyň Esasy Bölegi
Türkmenistanyň «Daýhanbank» döwlet täjirçilik banky, ýurduň ykdysadyýetiniň, esasanam oba hojalyk pudagynyň ösüşinde möhüm orun eýeleýär. Öňki ady «DaýhanTsentrBank» bolan bu bank 1999-njy ýylyň 1-nji ýanwaryndan soň häzirki adyny aldy. Bank, 1990-njy ýyllaryň başlarynda döredilen bolup, Türkmenistanyň Hökümetine doly eýeçilik edýär we Türkmenistanyň Merkezi Bankynyň gözegçiliginde işleýär.
Daýhanbankyň esasy iş modeli oba hojalyk önüm öndürijilerine we oba hojalyk-senagat taslamalaryna maliýeleşdirme bermekden ybaratdyr. Emma 2012-nji ýyldan bäri bank öz hyzmatlar portfelini giňeldip, senagat, gurluşyk, ulag, IT, saglygy goraýyş, syýahatçylyk we hususy ýaşaýyş jaý gurluşygy üçin hem karzlar berýär. Bu giňeliş, bankyň ýurduň dürli pudaklarynyň ösüşine goşant goşmak ugruny görkezýär.
Bankyň ýolbaşçy düzümi barada jikme-jik maglumatlar köpçülikleýin elýeterli däl, emma onuň döwlet eýeçiligindäki gurama bolmagy, Türkmenistanyň hökümetiniň ykdysady strategiýalaryna laýyklykda hereket edýändigini aňladýar. Daýhanbank, ýurduň ähli welaýatlarynda ýerleşýän 44 sany şahamçasy bilen, Aşgabatda iki, Ahalda dokuz, Balkan welaýatynda ýedi, Daşoguzda on we Lebapda on alty şahamçasy bilen giň gerimli hyzmatlar toruna eýedir. Bu giň şahamçalar tory bankyň ýurduň islendik künjegindäki müşderilere elýeterliligini üpjün edýär.
Daýhanbankyň Karz Teklipleri we Olaryň Şertleri
Daýhanbank, ýurduň raýatlarynyň we telekeçileriniň dürli maliýe zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin dürli karz önümlerini hödürleýär. Karz almagyň şertleri we göterim derejeleri karzyň görnüşine baglylykda üýtgeýär.
- Talyplar üçin karz (Talyp karzy): Bu karz görnüşi talyplara okuw töleglerini tölemek ýa-da beýleki okuw bilen bagly çykdajylar üçin goldaw berýär.
- Göterim derejesi: Ýylda 8%
- Möhleti: 3 ýyla çenli
- Mukdary: 42 000 TMT-e çenli (takmynan 12 000 ABŞ dollary)
- Girew: Girewsiz karz
- Oba hojalyk tehnikasy üçin maliýeleşdirme: Oba hojalyk pudagyny goldamak maksady bilen, daýhanlara we oba hojalyk kärhanalaryna tehnikalary satyn almak üçin ýeňillikli karzlar hödürlenýär.
- Göterim derejesi: 1–5% (ýeňillikli)
- Möhleti: 10 ýyla çenli (şol sanda 1-2 ýyl ýeňillikli döwür)
- Mukdary: Maýa goýum taslamasyna görä kesgitlenýär
- Girew: Satyn alynýan enjam we taslama aktiwleri
- Husysy telekeçilik karzlary: Hususy telekeçileriň işini ösdürmek ýa-da täze taslamalary durmuşa geçirmek üçin niýetlenen karzlar.
- Göterim derejesi: 2–10%
- Möhleti: 1–10 ýyl
- Mukdary: Minimal aýlyk hakyndan 500 esse köp mukdara çenli
- Girew: Iş meýilnamasy, salgyt beýannamalary, girew (ýer, enjam)
- Iş dolandyryş karzlary (Working Capital): Kärhanalaryň gündelik işini dolandyrmak üçin zerur bolan maliýe serişdelerini üpjün edýär.
- Göterim derejesi: 5%
- Möhleti: 1 ýyla çenli
- Mukdary: Taslama meýilnamasyna esaslanýar
- Girew: Algylar ýa-da iş aktiwleri
- Maýa goýum taslamalary üçin karzlar: Ulag, senagat we beýleki ösüş taslamalaryny maliýeleşdirmek üçin niýetlenen.
- Göterim derejesi: 7%
- Möhleti: 5 ýyla çenli
- Mukdary: Taslama meýilnamasyna esaslanýar
- Girew: Taslama girewi
Tölegler we Şertler: Karz bermek we gaýtadan işlemek üçin tölegler karzyň görnüşine görä üýtgeýär, adatça karz mukdarynyň 0.5–1.5%-ini düzýär (tassyklanmadyk maglumatlara görä). Karzyň töleg möhletiniň geçmegi üçin jerime tölegleri gijikdirilen mukdaryň günde 0.1–0.3%-i aralygynda bolup biler (tassyklanmadyk maglumatlara görä). Karzlar bank transferi ýa-da şahamçada nagt görnüşinde berilýär. Gaýtadan tölemek adatça aýlyk annuity ýa-da karz şertnamasyna laýyklykda amala aşyrylýar.
Karz Almak Prosesi we Talaplar
Daýhanbankdan karz almak islegi bilen ýüz tutýan müşderiler üçin belli bir proses we talaplar bar. Bank, potensial karz alyjylardan degişli resminamalary we maglumatlary talap edýär.
Arza bermek ýollary:
- Şahamçalar: Türkmenistanyň ähli welaýatlarynda we Aşgabatda ýerleşýän 44 şahamça arkaly şahsy ýüz tutup bilersiňiz. Bu ýol, adatça, iň giňden ulanylýan we karz hünärmenleri bilen göni habarlaşmaga mümkinçilik berýän ýoldur.
- Uzakdan bank hyzmaty: “Menzilara Bank” internet hyzmaty, hasaby dolandyrmak we karz soraglaryny goýmak üçin elýeterlidir. Bu platforma arkaly käbir başlangyç soraglary we resminamalary iberip bolýar, emma doly arza prosesi üçin şahamça baryp görmeli bolmagyňyz mümkin.
- Onlaýn arzalar: Bankyň resmi web sahypasynda çäkli onlaýn arza blankalary bar, emma bu ulgam heniz doly awtomatlaşdyrylmandyr (tassyklanmadyk maglumatlara görä).
Müşderini tassyklamak we resminamalar: Karz almak üçin standart resminamalar talap edilýär. Bulara pasport ýaly şahsyýeti tassyklaýan resminamalar we ýaşaýyş ýeriniň subutnamasy girýär. Karzyň görnüşine baglylykda, girdeji beýannamalary (aýlyk, pensiýa), iş meýilnamalary (telekeçiler üçin), salgyt beýannamalary ýa-da beýleki maliýe maglumatlary talap edilýär.
Karz barlagy we kepillik: Bank içerki karz barlag ulgamyny ulanýar. Karz alyjynyň taslamasynyň durmuşa ukyplylygyna, hödürlenýän girewiň bahasyna we hökümet tarapyndan ileri tutulýan pudaklara aýratyn üns berilýär. Üçünji tarapyň karz barlag gulluklary bilen integrasiýa ýok (tassyklanmadyk maglumatlara görä). Müşderiniň maliýe ýagdaýynyň durnuklylygy we karzy tölemäge ukyplylygy esasy kriteriýalardyr. Karz algy-bergileri yzyna almak üçin bankyň öz hukugy we yzyna alyş bölümi bar, girewleri yzyna almak Türkmenistanyň kanunlaryna laýyklykda amala aşyrylýar. “Menzilara Bank” platformasy, tölegleriň gijikdirilmegi barada irki duýduryş ulgamyny hem hödürleýär.
Sanly Hyzmatlar we Müşderi Tejribesi
Daýhanbank, sanly hyzmatlary ösdürmek boýunça işleri alyp barýar, emma bu ugurda ýene-de ösüşlere garaşylýar.
Menzilara Bank (Uzakdan bank hyzmaty): Bu ulgam, müşderilere internet arkaly hasap hereketlerini amala aşyrmaga, balanslary barlamaga we hasabatlary almaga mümkinçilik berýär. 2024-nji ýylyň dekabr aýyna çenli 24 000-den gowrak ulanyjy bu hyzmatdan peýdalanýar. Bu platforma sanlylaşdyrmak ugrundaky möhüm ädimleriň biridir.
Ykjam programma: Häzirki wagtda Daýhanbankyň iOS ýa-da Android enjamlary üçin köpçülikleýin elýeterli ykjam programmasy ýok (tassyklanmadyk maglumatlara görä). Bu, bankyň sanly platformasyny ösdürmek üçin geljekde goýberilmeli boşluklaryň biridir. Häzirki zaman dünýäsinde mobil bankçylyk hyzmatlary müşderileriň isleglerini kanagatlandyrmak üçin örän möhümdir.
Müşderi synlary we umumy meseleler: Türkmenistanda garaşsyz müşderi synlary platformalarynyň ýoklugy sebäpli, Daýhanbank baradaky umumy pikirler resmi däl çeşmelerden ýa-da agyzdan-agza ýaýran maglumatlardan gelýär. Oba hojalyk karzlarynyň ýeňillikleri we elýeterliligi barada oňyn synlar bar (tassyklanmadyk maglumatlara görä). Emma, sanly kanallaryň çäkliligi we şahamçalarda uzaga çekýän proseduralar, şeýle hem karzlary tassyklamakda käwagt gijikdirmeler barada käbir meseleler duş gelýär (tassyklanmadyk maglumatlara görä). Bank, 2021–2025-nji ýyllar üçin Sanly Ykdysadyýet Maksatnamasynyň çäginde sanlylaşdyrmak işlerini dowam etdirýär.
Müşderi gullugy: Esasy müşderi goldawy bankyň şahamçalarynda ýerine ýetirilýär. Şeýle hem, müşderiler merkezi aragatnaşyk belgileri (+993 12 38-02-55, 38-02-33, 38-01-37) arkaly bank bilen habarlaşyp bilerler.
Daýhanbank Türkmenistanyň Maliýe Bazarynda: Bäsdeşlik we Maslahatlar
Daýhanbank, Türkmenistanyň maliýe ulgamynda bäş sany döwlet täjirçilik bankynyň (Türkmenistanbank, Türkmenbaşybank, Halkbank, Prezidentbank) biri bolup, özboluşly pozisiýany eýeleýär. Onuň esasy tapawudy, oba hojalyk pudagyna güýçli üns bermegi we hökümet tarapyndan goldaw almagydyr. Bu, banka durnukly ösüşi we karz portfeliniň yzygiderli giňelmegini üpjün edýär. Daýhanbank, Germaniýanyň Commerzbank we Deutsche Bank ýaly banklary bilen korrespondent bank gatnaşyklaryna eýedir, bu bolsa halkara amallaryny amala aşyrmaga mümkinçilik berýär.
Geljekki karz alyjylar üçin amaly maslahatlar:
- Talaplary jikme-jik öwreniň: Karzyň islendik görnüşi üçin talap edilýän resminamalary we şertleri bankyň şahamçalarynda ýa-da web sahypasynda doly öwreniň. Her karz önüminiň öz aýratynlyklary bar.
- Iş meýilnamasyny ýa-da taslamany gowy taýýarlaň: Telekeçilik ýa-da maýa goýum karzy üçin ýüz tutýan bolsaňyz, jikme-jik we ynamly iş meýilnamasyny ýa-da taslama beýanyny taýýarlamak örän möhümdir. Bank, taslamanyň durmuşa ukyplylygyna aýratyn ähmiýet berýär.
- Girew barada maglumat: Eger girew talap edilýän karz görnüşine ýüz tutýan bolsaňyz, hödürleýän girewiňiziň bahasyny we resminamalaryny öňünden taýýarlaň. Girewiň doly bahalandyrylmagy karzy tassyklamak prosesini çaltlaşdyryp biler.
- Şahamça baryp görüň: Käbir sanly hyzmatlar bar bolsa-da, Daýhanbankyň esasy hyzmatlar şahamçalar arkaly berilýär. Karz hünärmenleri bilen göni habarlaşmak, soraglaryňyzy aýdyňlaşdyrmak we arza prosesi barada doly maglumat almak üçin iň gowy ýoldur.
- Karzyň möhletini we göterim derejesini düşüniň: Karz şertnamasyna gol çekmezden ozal, karzyň ähli şertlerini, şol sanda göterim derejesini, töleg tertibini, möhletini we ähli goşmaça tölegleri doly düşüneniňize göz ýetiriň.
- Möhletinde tölegleri geçiriň: Karzyň töleglerini möhletinde geçirmek, ýerine ýetirilmeli jerime töleglerinden gaça durmaga we geljekde başga maliýe hyzmatlaryny almaga mümkinçilik berýän oňyn karz taryhyny döretmäge kömek eder.
Daýhanbank, Türkmenistanyň ykdysady ösüşiniň, esasanam oba hojalyk we senagat pudaklarynyň öňünde duran möhüm maliýe instituty bolmagynda galýar. Onuň hyzmatlaryndan peýdalanmak isleýän raýatlar we telekeçiler üçin ýokarda agzalan maslahatlar karz almak prosesini has netijeli etmäge kömek eder.